Em Hồ Văn Vinh, 11 tuổi, là học sinh Trường THCS Thạnh Lợi, đang sống cùng cha mẹ và em trai tại xã Trường Xuân, tỉnh Đồng Tháp. Cuộc sống của gia đình nhỏ gói gọn trong một căn nhà tạm rộng chưa đầy 10m², dựng nhờ trên đất của người anh họ. Mái tôn cũ ghép vội, vách nhà bằng những tấm vật liệu rẻ tiền, chỉ đủ che nắng che mưa. Những hôm mưa to gió lớn, căn nhà rung lên bần bật như có thể đổ sập bất cứ lúc nào.
Cha của Vinh, anh Hồ Văn Tèo (43 tuổi), mang khiếm khuyết từ nhỏ do sốt bại liệt. Đôi chân khập khiễng khiến từng bước đi đều nặng nề, đau đớn. Dù vậy, anh vẫn cố gắng làm thuê bất cứ việc gì có thể: xịt thuốc, rải phân, cắt cành… tính công theo giờ, mỗi giờ 40.000 đồng. Nhưng sức khỏe yếu, cứ làm được một ngày, anh lại phải nghỉ hai ba ngày mới gượng lại được. Ngoài ra, anh nuôi khoảng 20 con thỏ với hy vọng gây giống, cải thiện thu nhập. Thế nhưng đàn thỏ còn nhỏ, chưa bán được, chưa mang lại đồng lời nào.
Mẹ Vinh, chị Võ Thị Nghĩa (47 tuổi), là trụ cột chính của cả gia đình. Mỗi ngày chị đi bán vé số, đi bộ quãng đường gần 30km dưới nắng gắt hoặc mưa lớn. Trung bình, chị bán được 210–250 tờ vé số mỗi ngày – đó là nguồn sống duy nhất của bốn con người. Vì đi lại quá nhiều, xương khớp chị ngày một đau nhức. Có những hôm đau đến mức muốn nghỉ, nhưng nghĩ đến bữa cơm của các con, chị lại cắn răng bước tiếp. Chị không dám đi khám bệnh, sợ nếu phát hiện bệnh nặng thì gia đình không có tiền chữa trị.
Em trai của Vinh, bé Hồ Văn Quang (7 tuổi), đang học tại Trường Tiểu học Thạnh Lợi. Mỗi ngày, hai anh em cùng nhau đi bộ gần 9km đường đất để đến trường. Các em phải đi từ rất sớm, khi trời còn mờ sương, vừa đi vừa né những chiếc xe lớn chạy vội trên con đường vắng. Dù quãng đường xa và mệt nhọc, Vinh chưa bao giờ than vãn hay xin nghỉ học. Em hiểu rằng học hành là con đường duy nhất giúp mình đổi đời và giúp cha mẹ bớt nhọc nhằn.
Vinh rất ham học. Những hôm mưa dột, nước chảy lênh láng trong nhà, em vẫn cố giữ sách vở khô ráo. Em nói rằng mình muốn học thật giỏi để sau này có công việc ổn định, để cha không phải gắng gượng với đôi chân bệnh tật, để mẹ không còn phải bước hàng chục cây số dưới cái nắng đổ lửa mỗi ngày.
Cuộc sống gia đình Vinh còn phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của bà con và những tấm lòng hảo tâm – từ sách vở, quần áo đến gạo ăn. Hai anh em luôn ghi nhớ và biết ơn điều đó. Thế nhưng, nỗi lo của cha mẹ vẫn luôn thường trực: họ sợ sức khỏe ngày một yếu đi, sợ đến lúc không còn đủ khả năng lo cho hai con tiếp tục đến trường.
Giữa bộn bề thiếu thốn, bệnh tật và bất an về tương lai, gia đình nhỏ ấy vẫn kiên cường từng ngày. Vinh vẫn đều đặn đến lớp. Mẹ vẫn bền bỉ bước qua từng cây số mỗi buổi sáng. Cha vẫn cố giữ sức để làm thêm được ngày nào hay ngày ấy. Bởi chỉ cần hai đứa con còn được đến trường, với họ, hy vọng vẫn còn nguyên vẹn.
